De wintertijd begint in Nederland in de nacht van zaterdag 24 op zondag 25 oktober 2026. Om 03.00 uur gaat de klok terug naar 02.00 uur. Werkt iemand precies in dat uur, dan is die medewerker feitelijk één uur langer aanwezig dan de kloktijd van het rooster op het eerste gezicht suggereert.
Of dat uur ook als extra werktijd wordt uitbetaald, hangt niet automatisch van de klokwisseling af. Cao, arbeidsovereenkomst, bedrijfsregeling en de manier waarop je roostert en registreert zijn doorslaggevend. Controleer die afspraken vooraf, leg één werkwijze vast en communiceer die vóór de nachtdienst helder aan medewerkers en payroll.
Kort antwoord: behandel de overgang naar wintertijd als een concreet rooster- en registratievraagstuk. Meet de werkelijk gewerkte tijd, controleer de afspraken over loon en toeslagen en laat HR of payroll uitzonderingen beoordelen. Zo voorkom je dat een uur verschil later een discussie over salaris wordt.
Wanneer gaat de klok terug in 2026?
In de nacht van 24 op 25 oktober 2026 gaat de zomertijd over in wintertijd. Om 03.00 uur zomertijd wordt het opnieuw 02.00 uur wintertijd. Het tijdvak van 02.00 tot 03.00 uur komt dus twee keer voor.
Dat raakt vooral medewerkers die een nachtdienst draaien, bereikbaarheidsdienst hebben of werkzaamheden uitvoeren die exact worden gelogd, zoals productie, zorg, beveiliging, transport of klantcontact. Een dienst die volgens de klok van 22.00 tot 06.00 uur loopt, duurt die nacht in werkelijkheid negen uur in plaats van acht uur, als de medewerker gedurende de hele dienst werkt.
Is het extra uur tijdens wintertijd altijd betaalde werktijd?
Niet zonder meer. Er bestaat geen algemene regel die voor iedere werknemer hetzelfde antwoord geeft op de vraag of het extra uur apart moet worden uitbetaald. De juiste uitkomst volgt uit de afspraken die op de arbeidsrelatie van toepassing zijn.
Controleer daarom in deze volgorde:
- De cao. Daarin kunnen afspraken staan over roosters, meeruren, overwerk, consignatie en toeslagen.
- De arbeidsovereenkomst. Kijk bijvoorbeeld of loon is gekoppeld aan gewerkte uren, een vaste dienst of een vast salaris.
- Het personeelshandboek of de bedrijfsregeling. Een vaste, duidelijke regeling voor de klokwisseling voorkomt willekeur.
- De feitelijke urenregistratie. Een systeemregistratie moet onderscheid kunnen maken tussen het eerste en tweede uur met dezelfde kloktijd.
Bij een werknemer met een uurloon is de feitelijk gewerkte tijd vaak direct relevant voor de loonverwerking. Bij een vaste maandbeloning kan de regeling anders uitpakken. Ook de vraag of het extra uur meetelt voor een nacht-, zondag- of overwerktoeslag is afhankelijk van de toepasselijke afspraken. Neem daarom niet automatisch aan dat één extra gewerkt uur altijd één extra uur loon én een toeslag oplevert, maar reken het evenmin stilzwijgend weg.
Waarom veroorzaken nachtdiensten rond wintertijd zo vaak fouten?
De fout zit meestal niet in het terugzetten van de klok, maar in de overdracht tussen rooster, urenregistratie en salarisadministratie. Een rooster kan een dienst tonen als acht klokuren, terwijl de medewerker negen uur aanwezig en aan het werk is. Als het systeem de dubbele 02.00 uur niet goed verwerkt, kunnen uren worden gemist of juist dubbel geteld.
De Arbeidstijdenwet definieert arbeidstijd als de tijd waarin een werknemer onder gezag van de werkgever arbeid verricht. De wet definieert een nachtdienst als een dienst waarin meer dan één uur arbeid wordt verricht tussen 00.00 en 06.00 uur. Zij bevat bovendien regels over het vaststellen van arbeids- en rusttijdenpatronen en over registratie. Dat maakt een betrouwbare vastlegging juist rond de klokwisseling belangrijk.
Voorbeeld: een dienst van 22.00 tot 06.00 uur
| Onderdeel | Gewone nacht | Nacht van 24 op 25 oktober 2026 |
|---|---|---|
| Geplande kloktijd | 22.00 – 06.00 | 22.00 – 06.00 |
| Feitelijke duur zonder onbetaalde pauze | 8 uur | 9 uur |
| Aandachtspunt | Reguliere verwerking | Extra werkelijk gewerkt uur en eventuele toeslagen controleren |
Dit voorbeeld gaat uit van onafgebroken werk en laat pauzes buiten beschouwing. Werk je met onbetaalde pauzes, onderbroken diensten, consignatie of een sectorregeling? Dan kan de berekening anders zijn.
Welke afspraken moet je vóór de nachtdienst controleren?
Een goede voorbereiding is klein, maar precies. Gebruik deze checklist met HR, planning en payroll:
- Controleer welke medewerkers tijdens het dubbele uur daadwerkelijk werken.
- Bepaal of het rooster is gebaseerd op kloktijd of op feitelijke duur.
- Test of het tijdregistratiesysteem de twee momenten van 02.00 uur apart vastlegt, bijvoorbeeld met datum, tijdzone of unieke tijdstempel.
- Leg vast hoe het extra uur wordt verwerkt: regulier uur, meeruur, overuur of compensatie, volgens de geldende afspraken.
- Controleer of nacht- en zondagstoeslagen correct worden berekend.
- Informeer leidinggevenden over wie een afwijking mag beoordelen en fiatteren.
- Licht medewerkers vooraf in over de gekozen werkwijze en een contactpunt voor vragen.
Daarmee voorkom je een vervelend scenario: de medewerker ziet negen gewerkte uren, de planning ziet acht uur en payroll krijgt alleen een onduidelijke correctie.
Hoe registreer je het dubbele uur van 02.00 uur zorgvuldig?
Gebruik waar mogelijk geen losse, handmatige correctie achteraf. Die oplossing is kwetsbaar, zeker wanneer meerdere locaties of teams nachtdiensten draaien. Kies voor registratie die de feitelijke start- en eindtijd bewaart en een controleerbaar spoor achterlaat.
Leg begin, eind en pauzes vast
Registreer de daadwerkelijke in- en uitkloktijd en de pauzes. Vermeld bij uitzonderingen waarom een correctie nodig was en wie die heeft goedgekeurd. Houd de registratie zakelijk: voor loon- en roosterverwerking zijn geen medische of andere onnodige persoonsgegevens nodig.
Controleer de koppeling met payroll
Een tijdregistratiesysteem kan technisch correct zijn, terwijl de looncomponent verkeerd staat ingesteld. Test daarom vóór de overgang minimaal één voorbeeld uit de praktijk. Laat payroll controleren of het negende uur terechtkomt bij de juiste medewerker, kostensoort en eventuele toeslag.
Houd menselijk oordeel bij uitzonderingen
Automatisering en workflows kunnen helpen bij signalen, controles en overdrachten. Een Digitale HR Medewerker kan bijvoorbeeld een checklist klaarzetten, afwijkende registraties markeren of conceptcommunicatie voorbereiden. De uiteindelijke beoordeling van arbeidsvoorwaarden, cao-afspraken en uitzonderingen blijft mensenwerk. HR en payroll blijven verantwoordelijk voor een correcte verwerking.
Moet je ook kijken naar rusttijden en nachtarbeid?
Ja. De klokwisseling verandert de regels niet, maar kan wel invloed hebben op de feitelijke duur van een dienst en de rust daarna. Een nachtdienst is volgens de Arbeidstijdenwet een dienst met meer dan één uur arbeid tussen 00.00 en 06.00 uur. De wet kent daarnaast specifieke bepalingen over arbeid in nachtdienst, dagelijkse rust en registratie.
Kijk daarom niet alleen naar de loonstrook. Beoordeel ook of de werkelijke dienstduur past binnen de afspraken en grenzen die voor jouw medewerkers gelden. Voor sectoren met afwijkende regels, zoals zorg, vervoer of hulpdiensten, kan een specifieke cao of regeling een belangrijke rol spelen.
Bij twijfel over een individuele situatie is specialistisch advies verstandig. Deze blog geeft algemene informatie en is geen juridisch advies voor een specifieke arbeidsovereenkomst of cao.
Wat communiceer je aan medewerkers?
Een korte, concrete boodschap voorkomt veel vragen. Vermeld in ieder geval:
- dat de klok in de nacht van 24 op 25 oktober om 03.00 uur teruggaat naar 02.00 uur;
- voor welke diensten dat een extra werkelijk gewerkt uur kan betekenen;
- hoe medewerkers hun uren moeten registreren;
- hoe de organisatie het extra uur en eventuele toeslagen beoordeelt;
- bij wie medewerkers terechtkunnen als hun registratie of loonstrook niet klopt.
Wees eerlijk als de uitkomst afhangt van een cao of individuele afspraak. Zeg dan niet alleen dat de organisatie het “achteraf uitzoekt”, maar benoem wanneer medewerkers duidelijkheid krijgen en wie de beoordeling uitvoert.
Veelgestelde vragen over wintertijd en nachtdiensten
Krijgt een medewerker automatisch een uur extra betaald bij wintertijd?
Nee, niet automatisch. De medewerker werkt die nacht mogelijk wel een uur langer, maar de loonverwerking hangt af van cao, contract, bedrijfsregeling en de feitelijke registratie. Controleer die afspraken voordat je de dienst verwerkt.
Is het extra uur automatisch overwerk?
Niet per se. Of het uur als overwerk, meerwerk of regulier uur geldt, hangt af van de definitie en voorwaarden in de toepasselijke arbeidsvoorwaarden. Kijk ook naar de grens waarop een toeslag ontstaat.
Geldt de nachtdiensttoeslag ook voor het extra uur?
Dat kan, maar is niet universeel. De cao of bedrijfsregeling bepaalt vaak op welke uren een toeslag geldt en hoe deze wordt berekend. Laat payroll de uitkomst toetsen aan de juiste regeling.
Wat als het urenregistratiesysteem twee keer 02.00 uur niet onderscheidt?
Maak vóór de dienst een tijdelijke, controleerbare werkwijze. Denk aan registratie met volledige datum en tijdstempel, een aparte uitzonderingscode en fiattering door de leidinggevende. Leg vervolgens vast welke structurele systeemaanpassing nodig is voor een volgende klokwisseling.
Maak van één extra uur geen onnodige discussie
Wintertijd is voorspelbaar. Juist daarom is het een goed moment om te testen of je rooster-, uren- en payrollproces op elkaar aansluiten. Begin bij de medewerkers die in de nacht van 24 op 25 oktober werken, controleer de afspraken en zorg dat iedereen dezelfde definitie van gewerkte tijd hanteert.
Een duidelijk proces beschermt medewerkers tegen gemiste uren en helpt de organisatie om loon, toeslagen en rusttijden zorgvuldig te verwerken. Zo blijft het extra uur precies wat het is: een administratief aandachtspunt dat je vooraf goed kunt regelen.
Bronnen
- PW, “Wintertijd 2026: wat je moet weten over nachtdiensten, extra uren en uitbetaling”, geraadpleegd op 23 oktober 2026.
- Arbeidstijdenwet, geraadpleegd op 23 oktober 2026. Zie onder meer artikel 1:7 voor de definities van arbeidstijd en nachtdienst en hoofdstuk 4 en 5 voor arbeids- en rusttijden.
