Wie ziek wordt tijdens een volledig onbetaalde sabbatical, heeft doorgaans geen recht op loondoorbetaling tijdens die verlofperiode. De werknemer verricht dan immers geen arbeid en is daarvan met toestemming vrijgesteld. De gemaakte afspraken zijn doorslaggevend: leg vóór de sabbatical vast of het verlof betaald of onbetaald is, hoe ziekmelding verloopt en wat er gebeurt als de ziekte voortduurt na de geplande terugkeer.
De vraag kwam ook terug in de quiz van PW.. Het is een herkenbaar dilemma, juist omdat een sabbatical vaak informeel begint met de afspraak: “Neem gerust een paar maanden vrij.” Voor salarisadministratie, HR en medewerker is dat te weinig houvast.
Kort antwoord: bij volledig onbetaald verlof loopt de loonbetaling normaal gesproken niet door wanneer de medewerker ziek wordt. Controleer altijd de individuele verlofovereenkomst, de cao en eventuele bedrijfsregelingen. Bij twijfel is advies van een arbeidsrechtjurist verstandig.
Waarom is ziekte tijdens een sabbatical anders dan ziekte tijdens werk?
Bij ziekte tijdens regulier werk geldt als uitgangspunt dat de werkgever loon doorbetaalt. Dat staat in <a href="https://wetten.overheid.nl/BWBR0005290/#Boek7Titeldeel10Afdeling2_Artikel629″ target=”_blank” rel=”noopener noreferrer”>artikel 7:629 van het Burgerlijk Wetboek: een werknemer die de bedongen arbeid door ziekte niet kan verrichten, behoudt onder voorwaarden recht op loon.
Tijdens een sabbatical ligt dat anders. Bij een volledig onbetaalde sabbatical is de medewerker tijdelijk vrijgesteld van werk en bestaat er doorgaans ook geen loonverplichting. De medewerker zou die arbeid in die periode niet verrichten, ook als hij of zij gezond was gebleven. Ziekte maakt daar niet automatisch een betaalde ziekteperiode van.
Dat betekent niet dat de arbeidsovereenkomst stopt. De dienstbetrekking loopt meestal door, maar bepaalde rechten en verplichtingen kunnen tijdelijk anders uitpakken. Welke precies, hangt af van de afspraken die werkgever en werknemer hebben gemaakt.
Wanneer moet je als werkgever wel loon betalen?
Loondoorbetaling kan wel aan de orde zijn als de sabbatical niet volledig onbetaald is of als de afspraak daar expliciet ruimte voor laat. Kijk daarom nooit alleen naar het woord sabbatical. Kijk naar de inhoud van de regeling.
De sabbatical is volledig onbetaald
Is duidelijk afgesproken dat de werknemer gedurende een afgebakende periode geen werkzaamheden verricht en geen salaris ontvangt? Dan is er meestal geen loon om tijdens ziekte door te betalen. De medewerker blijft wel werknemer en kan bijvoorbeeld nog onder andere afspraken uit de arbeidsovereenkomst vallen.
De sabbatical is deels betaald
Sommige organisaties bieden een vorm van betaald of gedeeltelijk betaald verlof, bijvoorbeeld via een opgebouwde verlofregeling, een persoonlijk keuzebudget of een eigen sabbaticalregeling. Dan moet je precies vaststellen waar de betaling op is gebaseerd:
- gaat het om opname van wettelijke of bovenwettelijke vakantiedagen?
- betaalt de werkgever een vaste tegemoetkoming tijdens het verlof?
- is het verlof gedeeltelijk onbetaald en werkt de medewerker daarnaast nog een deel van de week?
- bevat de cao of bedrijfsregeling een bepaling over ziekte tijdens dit verlof?
Bij gedeeltelijke werkhervatting of gedeeltelijk verlof kan ziekte alleen betrekking hebben op de uren waarin de werknemer normaal gesproken zou werken. Dat vraagt om een zorgvuldige beoordeling van de concrete afspraken.
De ziekte loopt door na de einddatum van de sabbatical
Dit is vaak het belangrijkste praktische moment. Eindigt de sabbatical en kan de medewerker door ziekte niet terugkeren in het werk? Dan kan vanaf de geplande werkhervatting de normale regeling rond ziekte en loondoorbetaling weer relevant worden.
Leg daarom in de verlofovereenkomst niet alleen een begin- en einddatum vast, maar ook wat er gebeurt bij ziekte op de terugkeerdatum. Zo voorkom je discussie over salaris, verzuimregistratie en de eerste dag van arbeidsongeschiktheid.
Welke afspraken leg je vóór een sabbatical vast?
Een goede sabbaticalafspraak is geen ingewikkeld juridisch document, maar wel concreet. Gebruik een schriftelijke overeenkomst of bevestiging en bespreek minimaal de volgende punten.
1. Duur en status van het verlof
Noteer de exacte start- en einddatum. Benoem expliciet of het gaat om volledig onbetaald verlof, gedeeltelijk onbetaald verlof, betaald verlof of een combinatie met vakantie-uren.
Vermijd formuleringen als “een paar maanden vrij” of “tijdelijk uit dienst”. Een sabbatical is meestal geen einde van het dienstverband. Onduidelijkheid hierover kan later gevolgen hebben voor salaris, verlof, pensioen en terugkeer.
2. Loon, vakantiedagen en andere arbeidsvoorwaarden
Beschrijf wat er gebeurt met:
- salaris en vaste toeslagen;
- opbouw en opname van vakantie;
- pensioenpremies en eventuele werkgeversbijdragen;
- leaseauto, laptop, telefoon en andere voorzieningen;
- bonus- of provisieregelingen;
- verzekeringen en collectieve regelingen.
Controleer daarbij altijd de cao, pensioenregeling en interne afspraken. Niet iedere arbeidsvoorwaarde stopt automatisch bij onbetaald verlof.
3. Ziekmelding en contact tijdens het verlof
Spreek af of en hoe de medewerker ziekte meldt tijdens de sabbatical. Dit is vooral belangrijk wanneer de ziekte mogelijk doorloopt tot na de terugkeerdatum. Maak ook duidelijk wie contact onderhoudt en welke informatie de werknemer wel en niet hoeft te delen.
Een leidinggevende hoeft geen medische details te vragen. De bedrijfsarts en arbodienst hebben ieder hun eigen rol binnen verzuimbegeleiding. Houd de communicatie daarom beperkt tot wat nodig is voor werk, planning en de afgesproken terugkeer.
4. De terugkeer naar werk
Leg vast op welke datum de medewerker terugkomt, in welke functie en met welke uren. Benoem ook wat de procedure is als terugkeer door ziekte niet mogelijk blijkt. Dat voorkomt dat HR, manager en medewerker op de eerste werkdag nog moeten uitzoeken welke regels gelden.
Veelgestelde vragen over ziek tijdens een sabbatical
Krijg je loon als je ziek wordt tijdens een onbetaalde sabbatical?
Meestal niet. Tijdens volledig onbetaald verlof is de werknemer vrijgesteld van arbeid en bestaat er doorgaans geen loonbetalingsverplichting. De schriftelijke verlofafspraak, cao en bedrijfsregeling kunnen hiervan afwijken.
Moet een werknemer zich ziek melden tijdens een sabbatical?
Dat hangt af van de gemaakte afspraken. Een ziekmelding kan belangrijk zijn als de ziekte voortduurt tot de geplande terugkeer. Spreek vooraf helder af bij wie en op welke manier de werknemer zich meldt.
Wat gebeurt er als een werknemer ziek is op de dag dat de sabbatical eindigt?
Kan de werknemer op de geplande terugkeerdatum niet werken door ziekte, dan kan vanaf dat moment de gewone verzuim- en loondoorbetalingsregeling relevant zijn. Beoordeel de situatie aan de hand van de arbeidsovereenkomst, verlofafspraak en geldende cao.
Bouwt een werknemer vakantie op tijdens onbetaald verlof?
Dat hangt af van de wettelijke regels, de verlofvorm en eventuele aanvullende afspraken. Bij onbetaald verlof is vakantieopbouw niet vanzelfsprekend voor de hele periode. Controleer de cao, arbeidsovereenkomst en interne regeling voordat je dit verwerkt.
Is een sabbatical hetzelfde als vakantie?
Nee. Vakantie is in beginsel betaald verlof waarvoor specifieke wettelijke regels gelden. Een sabbatical is een bredere afspraak over tijdelijk verlof en is vaak volledig of gedeeltelijk onbetaald. Daarom kunnen de gevolgen bij ziekte verschillen.
Dit artikel biedt algemene informatie en is geen juridisch advies. Laat een individuele situatie bij twijfel beoordelen door een arbeidsrechtjurist, cao-partij of andere deskundige.
