Een werknemer mag vertrouwelijke bedrijfsinformatie niet zomaar in een AI-tool invoeren. Of het gebruik is toegestaan, hangt onder meer af van de informatie, de gekozen AI-omgeving en de geldende afspraken en verplichtingen. Een geblokkeerde upload vraagt daarom om zorgvuldig onderzoek: de blokkade vertelt iets over de techniek, maar beantwoordt nog niet alle vragen over het handelen van de medewerker.
Wat gebeurde er bij de uploadpoging naar Google Gemini?
De aanleiding is een PW.-artikel over een werknemer die bedrijfsinformatie met Google AI probeert te delen. Volgens de aangeleverde introductie probeert een senior medewerker bedrijfsbestanden naar Google Gemini te uploaden terwijl gesprekken lopen over het einde van zijn dienstverband. Het bedrijfssysteem blokkeert de upload. Daarna volgt intern onderzoek.
Een uploadpoging is niet hetzelfde als een geslaagde overdracht. Je moet afzonderlijk vaststellen wat iemand deed, welke gegevens daarbij betrokken waren en wat de beveiliging daadwerkelijk tegenhield.
De volledige rechterlijke beoordeling is niet zichtbaar in het openbaar toegankelijke deel van het artikel. Daarom trekken we hier geen conclusie over de ontslaguitkomst of het oordeel van de rechter. De casus vormt wel een concrete aanleiding om je eigen AI-afspraken te toetsen.
Waarom is bedrijfsinformatie delen met AI niet zomaar toegestaan?
Dat een medewerker een bestand voor het werk mag openen, betekent niet automatisch dat die het ook aan een externe AI-dienst mag aanbieden. Toegang voor een werktaak en toestemming voor externe verwerking zijn verschillende dingen.
Maak daarbij onderscheid tussen drie vragen:
- Is de inhoud vertrouwelijk? Denk aan prijsafspraken, strategie, broncode of klantinformatie. Ook zonder persoonsgegevens kan een bestand bescherming nodig hebben.
- Bevat het bestand persoonsgegevens? Bij bijvoorbeeld cv’s, salarissen en gespreksverslagen moet je ook beoordelen of de verwerking aan de privacyregels voldoet.
- Is deze toepassing hiervoor goedgekeurd? Een organisatie kan AI toestaan voor openbare teksten, maar niet voor interne dossiers.
Een goede bedoeling neemt die vragen niet weg. ‘Ik wilde alleen een samenvatting maken’ verklaart het doel, maar is op zichzelf geen toestemming om het document te delen.
Andersom is niet elk gebruik van AI met bedrijfsinformatie verboden. Een zorgvuldig ingerichte toepassing kan voor een afgebakende taak passend zijn. De beoordeling moet vooraf plaatsvinden, niet pas nadat een medewerker een gevoelig bestand heeft ingevoerd.
Maakt het uit welk Gemini-account je gebruikt?
Ja. Kijk niet alleen naar de productnaam, maar naar de concrete dienst, het account, de instellingen en de toepasselijke voorwaarden. Een persoonlijk account is niet zonder meer gelijk aan een door je organisatie beheerde omgeving.
In de Gemini Apps Privacy Hub beschrijft Google onder meer de verwerking van prompts en gedeelde bestanden. Google waarschuwt daar voor het invoeren van vertrouwelijke informatie die je niet door reviewers wilt laten bekijken of voor serviceverbetering wilt laten gebruiken. De pagina vermeldt ook dat voor werk- en schoolaccounts andere voorwaarden voor gegevensverwerking kunnen gelden.
Controleer daarom vóór goedkeuring:
- of invoer wordt gebruikt voor modeltraining of andere verbeterdoeleinden;
- welke mogelijkheden voor menselijke inzage bestaan;
- hoelang gegevens worden bewaard en hoe verwijdering werkt;
- welke gekoppelde apps toegang krijgen;
- welke contractuele afspraken en beheermogelijkheden gelden.
‘We hebben een betaald account’ is geen volledige veiligheidsbeoordeling. Evenmin betekent ‘niet gebruikt voor training’ dat er helemaal geen verwerking of opslag plaatsvindt.
Is een geblokkeerde upload dan geen probleem meer?
Een blokkade kan schade voorkomen, maar maakt onderzoek niet overbodig. Je wilt weten of de beveiliging de volledige overdracht tegenhield en of er andere routes zijn gebruikt.
Beantwoord samen met IT en de privacyverantwoordelijke eerst deze vragen:
- Welk bestand probeerde de medewerker aan te bieden?
- Op welk moment en op welke manier werd de actie geblokkeerd?
- Is daarnaast tekst geplakt, een schermafbeelding gedeeld of een andere toepassing gebruikt?
- Wat laten de beschikbare loggegevens daadwerkelijk zien?
- Welke onzekerheden blijven over?
Maak vervolgens onderscheid tussen een beveiligingsincident, een mogelijke schending van interne afspraken en een mogelijk datalek. Die begrippen vallen niet automatisch samen. Een geblokkeerde poging bewijst niet dat persoonsgegevens zijn gelekt, maar sluit dat zonder verdere controle ook niet uit.
Laat eventuele meldverplichtingen tijdig beoordelen. Wacht daarmee niet totdat een arbeidsrechtelijke discussie volledig is afgerond.
Kan een medewerker hiervoor worden ontslagen?
Daarop bestaat geen algemeen ja of nee. Een uploadpoging naar een AI-tool leidt niet automatisch tot een rechtsgeldig ontslag. Ook de vaststelling dat geen overdracht plaatsvond, beantwoordt niet vanzelf de vraag of iemand verwijtbaar handelde.
Voor een zorgvuldige beoordeling moet je onder meer onderzoeken welke verplichtingen golden, hoe duidelijk de instructies waren, hoe gevoelig de informatie was en wat de medewerker wist. Hoor ook de uitleg van de medewerker en laat de betekenis van de vastgestelde feiten arbeidsrechtelijk beoordelen.
De gesprekken over vertrek maken in de aangeleverde casus deel uit van de context. Ze bewijzen op zichzelf geen kwade bedoeling. Leg feiten vast voordat je motieven of gevolgen vaststelt.
Welke AI-afspraken moet HR concreet vastleggen?
Een bruikbaar AI-beleid helpt medewerkers op het moment dat ze een keuze moeten maken. Alleen ‘ga zorgvuldig om met gegevens’ geeft daarvoor te weinig houvast.
Leg minimaal vast:
| Onderwerp | Concrete afspraak |
|---|---|
| Toegestane toepassingen | Welke diensten, accounts en instellingen zijn goedgekeurd? |
| Toegestane informatie | Welke gegevens mogen voor welke taak worden verwerkt? |
| Goedkeuring | Wie beoordeelt een nieuwe toepassing of uitzondering? |
| Technische grenzen | Welke uploads en koppelingen worden beperkt? |
| Menselijke controle | Wie controleert de uitvoer voordat die wordt gebruikt? |
| Incidenten | Waar meld je een fout of geblokkeerde poging? |
Oefen vervolgens met herkenbare situaties. Kan een medewerker uitleggen waarom een openbare vacaturetekst iets anders is dan een verzuimdossier? Weet een leidinggevende waar die terechtkan als een nuttige toepassing nog niet is goedgekeurd?
Een verbod zonder werkbaar alternatief kan gebruik buiten het zicht van de organisatie in de hand werken. Maak daarom ook duidelijk wat wél kan en hoe medewerkers hulp krijgen.
Hoe ziet een veiliger alternatief er in de praktijk uit?
Stel dat een HR-medewerker hulp wil bij het voorbereiden van een lastig gesprek. Daarvoor hoeft niet meteen het volledige personeelsdossier naar een AI-tool.
Een eerste stap kan een fictieve situatie zijn: ‘Welke open vragen helpen bij een gesprek over herhaaldelijk gemiste deadlines?’ Laat namen, dossierstukken en herkenbare omstandigheden weg. Dit is een praktisch voorbeeld, geen beschrijving van de PW-casus.
Is echte dossierinformatie noodzakelijk, laat dan eerst beoordelen welke omgeving en waarborgen passend zijn. Alleen namen vervangen is niet altijd voldoende: een combinatie van functie, gebeurtenissen en datums kan iemand alsnog herkenbaar maken.
Bij AIMAZE is dataminimalisatie een uitgangspunt: deel alleen wat nodig is voor de afgesproken taak en houd menselijke controle onderdeel van de werkwijze. Dat vraagt om afspraken over toegang, leveranciers en gegevensstromen, niet alleen om een slimme prompt.
Waar begin je deze week?
Kies één veelvoorkomende AI-taak en loop die met HR, IT en je privacyverantwoordelijke door. Welke informatie gaat erin, welk account wordt gebruikt en wie heeft dat goedgekeurd? Test daarna of medewerkers weten wat ze bij twijfel of een blokkade moeten doen.
Deze blog geeft algemene informatie, geen juridisch advies. De PW-casus is gebaseerd op de aangeleverde introductie en de openbare samenvatting; de volledige uitspraak is niet geverifieerd. De checklist en praktijksituatie zijn eigen uitwerkingen.