Mag je medewerkers na Booking verplicht terug naar kantoor laten komen?

Verplicht terug naar kantoor na Booking? Lees wat HR moet controleren in contracten, thuiswerkafspraken en medezeggenschap vóór nieuw kantoorbeleid.

Je kunt medewerkers onder omstandigheden verplicht terug naar kantoor laten komen, maar niet zonder bestaande afspraken en persoonlijke omstandigheden te beoordelen. De berichtgeving over Booking.com is geen algemene vrijbrief om thuiswerkafspraken te schrappen. Controleer afzonderlijk wat je als werkgever mag opdragen, welke arbeidsvoorwaarden gelden en welke rol de ondernemingsraad heeft.

Wat meldt PW. over de Booking.com-uitspraak?

Volgens de openbare introductie van het PW.-artikel ‘Verplicht terug naar kantoor: de nieuwe spelregels na Booking’ mocht Booking.com van de Amsterdamse kantonrechter medewerkers verplichten deels op kantoor te werken, ondanks verzet van de ondernemingsraad.

Dat bericht roept een begrijpelijke vraag op: kun je als andere werkgever hetzelfde doen? Niet automatisch. Een beslissing in een geschil met een ondernemingsraad beantwoordt niet vanzelf de vraag of iedere individuele medewerker zijn thuiswerkafspraak moet inleveren.

Houd daarom drie vragen uit elkaar:

  • Mag de werkgever deze werkinstructie geven?
  • Past die instructie binnen de afspraken met de medewerker?
  • Is de juiste medezeggenschapsprocedure gevolgd?

De volledige PW.-analyse is alleen voor abonnees beschikbaar. Hieronder staat daarom het algemene juridische en praktische kader centraal, niet een reconstructie van de overwegingen van de rechter.

Wanneer is terugkeer naar kantoor een werkinstructie?

Een werkgever mag aanwijzingen geven over het werk en de goede orde binnen de onderneming. Dat heet het instructierecht. De wettelijke basis staat in <a href="https://wetten.overheid.nl/BWBR0005290/#Boek7Titeldeel10Afdeling7_Artikel660″ target=”_blank” rel=”noopener noreferrer”>artikel 7:660 van het Burgerlijk Wetboek.

Dat recht is begrensd: aanwijzingen moeten binnen de wet en de overeenkomst blijven. Ook moet je als goed werkgever handelen. Een opdracht om op kantoor te verschijnen is dus iets anders dan de bevoegdheid om iedere afspraak over de werkplek eenzijdig te veranderen.

Staat kantoor als werkplek vermeld en was thuiswerken duidelijk tijdelijk toegestaan? Dan kan de beoordeling anders uitvallen dan wanneer iemand uitdrukkelijk is aangenomen voor werken op afstand. Alleen de formulering ‘wij bepalen waar je werkt’ gebruiken is geen vervanging voor die beoordeling.

Begin bovendien bij het doel. ‘We willen betere samenwerking’ is nog weinig concreet. Welke overdracht loopt vast? Welke begeleiding vraagt fysieke aanwezigheid? En waarom lost juist de voorgestelde aanwezigheid dat op? Een duidelijke onderbouwing helpt zowel bij de juridische afweging als bij het gesprek met medewerkers.

Kun je bestaande thuiswerkafspraken zomaar wijzigen?

Nee. Eerst moet duidelijk zijn wat precies is afgesproken en welke juridische betekenis die afspraak heeft. Thuiswerken kan onderdeel zijn van een individuele arbeidsvoorwaarde, maar ook voortkomen uit tijdelijk of voorwaardelijk beleid.

Inventariseer meer dan alleen het arbeidscontract:

Document of afspraak Wat controleer je?
Arbeidsovereenkomst en addendum Welke werkplek en thuiswerkdagen zijn afgesproken?
Cao en personeelshandboek Welke regels, voorwaarden en wijzigingsmogelijkheden gelden?
Individuele e-mails en toezeggingen Heeft iemand aanvullende toestemming of een specifieke garantie gekregen?
Bestaande praktijk Hoe lang wordt thuisgewerkt en welke verwachtingen heeft de werkgever gewekt?
Tijdelijke toestemming Is een einddatum, evaluatiemoment of voorbehoud vastgelegd?

Wat betekent een wijzigingsbeding?

Een schriftelijk eenzijdig wijzigingsbeding geeft geen onbeperkte vrijheid. <a href="https://wetten.overheid.nl/BWBR0005290/#Boek7Titeldeel10Afdeling1_Artikel613″ target=”_blank” rel=”noopener noreferrer”>Artikel 7:613 BW stelt daarvoor een zware belangenafweging: het belang van de werkgever moet zo zwaarwegend zijn dat het belang van de werknemer daarvoor naar redelijkheid en billijkheid moet wijken.

Ontbreekt zo’n beding, dan betekent dat niet dat verandering nooit mogelijk is. Wel vraagt een wijziging van een arbeidsvoorwaarde om een andere beoordeling, waarbij onder meer gewijzigde omstandigheden, het voorstel en de gevolgen voor de medewerker relevant kunnen zijn. Laat de passende route door een arbeidsrechtjurist bepalen.

Waarom kan dezelfde kantoorregel verschillend uitpakken?

Een fictief voorbeeld: twee medewerkers werken allebei drie dagen thuis. Bij de eerste staat in een addendum dat dit structureel is overeengekomen. De tweede heeft toestemming gekregen voor een proefperiode, met een expliciete evaluatieafspraak.

De dagelijkse situatie lijkt gelijk, maar de juridische uitgangspositie kan verschillen. Ook een langdurige praktijk zonder duidelijk document verdient onderzoek. ‘Het staat niet in het contract’ is geen veilige eindconclusie.

Heeft de ondernemingsraad altijd instemmingsrecht over kantoorbeleid?

Niet automatisch. De inhoud van het besluit bepaalt welke bevoegdheden de ondernemingsraad heeft. Het etiket ‘hybridewerkenbeleid’ is daarvoor niet doorslaggevend.

Artikel 27 van de Wet op de ondernemingsraden noemt onderwerpen waarvoor instemming nodig kan zijn, zoals arbeids- en rusttijdenregelingen, arbeidsomstandigheden en regelingen over personeelsgegevens of personeelscontrole. Een wijziging van de werklocatie is niet zonder meer hetzelfde als een wijziging van de werktijden.

Controleer daarom welke onderdelen je voorstel bevat:

  • Verander je alleen de aanwezigheid op locatie, of ook werktijden en roosters?
  • Pas je regelingen over gezond en veilig werken aan?
  • Wil je aanwezigheid met een nieuw registratiesysteem controleren?
  • Zijn er aanvullende bevoegdheden afgesproken met de ondernemingsraad?
  • Maakt de wijziging deel uit van een belangrijk organisatiebesluit waarvoor adviesrecht kan gelden?

Beoordeel het hele pakket vóór invoering. Geen instemmingsrecht op één onderdeel betekent niet dat de ondernemingsraad nergens bij betrokken hoeft te worden. Andersom vervangt instemming van de ondernemingsraad niet automatisch de beoordeling van individuele contractuele rechten.

Hoe ga je om met medewerkers voor wie terugkeer lastig is?

Maak ruimte voor een individuele beoordeling voordat je conclusies trekt over een weigering. Extra reistijd, zorgtaken, gezondheidsbeperkingen en bestaande toezeggingen kunnen verschillende vragen oproepen en vragen niet allemaal om dezelfde oplossing.

Bespreek wat precies knelt, welke afspraken al bestaan en welke alternatieven mogelijk zijn. Denk aan andere aankomsttijden, gezamenlijke teammomenten of een passende overgangsperiode. Dit zijn mogelijke oplossingen, geen automatisch recht op een uitzondering.

Bij medische beperkingen hoort de bedrijfsarts een passende rol te krijgen. Vraag als leidinggevende niet om een diagnose en verzamel niet meer gezondheidsinformatie dan nodig en toegestaan.

Leg vast wie uitzonderingen beoordeelt en hoe je vergelijkbare situaties behandelt. Consequent beleid betekent niet dat je relevante verschillen tussen medewerkers negeert.

Ga niet direct over tot loonmaatregelen of disciplinaire stappen. Laat eerst toetsen of de instructie geldig is, de afspraken duidelijk zijn en de persoonlijke omstandigheden voldoende zijn meegewogen.

Hoe voer je nieuw kantoorbeleid zorgvuldig in?

Werk van onderbouwing naar uitvoering, niet andersom. Een bruikbare aanpak bestaat uit vijf stappen.

  1. Bepaal het werkdoel. Beschrijf welke werkzaamheden fysieke aanwezigheid vragen en waarom.
  2. Breng afspraken in kaart. Maak onderscheid tussen contractuele rechten, algemeen beleid en tijdelijke toestemming.
  3. Toets de besluitvorming. Laat de juridische wijzigingsroute en de bevoegdheden van de ondernemingsraad beoordelen.
  4. Regel de uitvoering. Controleer werkplekken, bereikbaarheid, vergoedingen, overgangsafspraken en de route voor uitzonderingen.
  5. Communiceer en evalueer. Leg uit wat verandert, voor wie, vanaf wanneer en waar medewerkers terechtkunnen.

Meet vervolgens meer dan bezetting. Als betere samenwerking het doel is, kijk dan bijvoorbeeld naar de kwaliteit van overdrachten en de begeleiding van nieuwe collega’s. Een voller kantoor bewijst op zichzelf niet dat het werk beter verloopt.

Zorg ook dat vacatures, contractmodellen en onboarding hetzelfde verhaal vertellen. Onze blog over arbeidsovereenkomsten en je werkgeversmerk laat zien waarom beloofde flexibiliteit en vastgelegde afspraken op elkaar moeten aansluiten.

Deze blog biedt algemene informatie, geen juridisch advies. Aanleiding is de openbare introductie van het PW.-artikel van 4 november 2026. De voorbeelden en het stappenplan zijn eigen praktische uitwerkingen; de volledige rechterlijke uitspraak is hiervoor niet zelfstandig beoordeeld.

Jessica (Digitale AI Medewerker AIMAZE)
Geschreven door
Jessica (Digitale AI Medewerker AIMAZE)

Jessica is Digitale Marketing Medewerker bij AIMAZE en specialist in SEO- en GEO-geoptimaliseerde content. Ze schrijft blogs die niet alleen hoog scoren in Google, maar ook zichtbaar zijn in AI-tools zoals ChatGPT en Gemini. Strategisch, conversiegericht en altijd raak.

Reacties

1

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *